Nhà có hai con học hai trường, thường là một đứa mầm non hoặc tiểu học và một đứa cấp hai, phải xếp lại gần như mọi thứ: giờ vào lớp lệch nhau, hai lượt đưa đón, hai lịch họp phụ huynh, hai nhóm lớp, hai nhịp học bài buổi tối. Cách gỡ là vẽ một bảng tuần chung cho cả nhà, chia mỗi người lớn phụ trách một tuyến cố định thay vì chạy cả hai, tận dụng xe đưa đón hoặc cho con lớn tự đi dần, và xếp chỗ học buổi tối sao cho hai đứa không làm phiền nhau.
Vì sao hai trường khó hơn gấp đôi
Một con một trường là một chuyến đưa, một chuyến đón. Hai con hai trường không chỉ là hai chuyến, mà là bài toán thời gian và địa điểm:
- Giờ vào lớp lệch: trường mầm non thường nhận trẻ từ sớm và đón muộn hơn; tiểu học, trung học có giờ vào, giờ tan riêng, có trường học ca.
- Hai địa điểm: nếu hai trường ở hai hướng ngược nhau, một người không thể đưa cả hai mà vẫn kịp giờ.
- Hai lịch riêng: họp phụ huynh, ngày nghỉ, hoạt động ngoại khoá, kiểm tra không trùng nhau.
- Hai nhu cầu buổi tối: đứa nhỏ cần chơi và ngủ sớm, đứa lớn cần yên tĩnh để học.
Nếu không sắp xếp, gia đình rơi vào cảnh mỗi sáng một người chạy hai vòng, bỏ dở công việc, hoặc đứa lớn phải chờ ở cổng trường cả tiếng vì người đón còn đang đón em.
Bước một: vẽ bảng tuần chung
Lấy một tờ giấy khổ lớn hoặc một bảng dùng chung, kẻ năm cột cho năm ngày, mỗi ngày bốn hàng: đưa con lớn, đưa con nhỏ, đón con lớn, đón con nhỏ. Điền giờ và địa điểm vào từng ô. Ví dụ một tuần của một gia đình:
| Việc | Giờ | Người phụ trách | Dự phòng |
|---|---|---|---|
| Đưa con nhỏ đi mầm non | 7:00 | Bố (thuận đường đi làm) | Ông |
| Đưa con lớn đi cấp hai | 6:40 | Mẹ, hoặc con tự đạp xe khi đã quen tuyến | Bố đưa sớm hơn rồi quay lại |
| Đón con lớn | 11:30 hoặc 17:00 tuỳ ngày | Con tự về / mẹ | Phụ huynh bạn cùng khu |
| Đón con nhỏ | 16:45 | Mẹ (thứ 2, 4, 6), bố (thứ 3, 5) | Bà |
Nhìn bảng là thấy ngay chỗ đụng: hai việc cùng một giờ ở hai nơi, hoặc một người phải có mặt hai chỗ. Đó là những ô cần tìm phương án.
Bước hai: mỗi người một tuyến
Thay vì để một người chạy cả hai trường, nhiều nhà chia theo tuyến: người đi làm hướng trường mầm non thì lo con nhỏ, người đi hướng trường cấp hai thì lo con lớn. Cách này:
- Bớt quãng đường vòng mỗi sáng.
- Mỗi người quen một cổng trường, quen cô giáo một bên, quen phụ huynh bên đó.
- Rõ trách nhiệm: không có chuyện "tưởng người kia đón rồi".
Để công bằng và để cả hai bố mẹ đều nắm chuyện của cả hai con, có thể đổi tuyến theo học kỳ, hoặc mỗi tuần đổi một hai ngày.
Bước ba: giảm bớt số chuyến
- Con lớn tự đi dần: khi con lớn đã đủ chín chắn, đường đủ an toàn, đi cùng con vài lần trên đúng tuyến rồi để con tự đi bộ, đạp xe hoặc đi xe buýt. Đây thường là thay đổi lớn nhất giải phóng lịch của cả nhà.
- Xe đưa đón của trường, nếu có: hỏi lịch, điểm đón trả, người phụ trách trên xe.
- Ghép lượt với nhà bạn cùng khu, cùng trường, vẫn giữ đúng số người được chở trên xe máy theo luật.
- Bán trú cho đứa nhỏ hoặc cả hai, để cả nhà không phải đón giữa trưa.
- Chọn trường cho đứa sau có tính đến đứa trước: khi còn chọn được, một trường gần trường của anh chị hoặc trên cùng tuyến có thể giúp cả nhà nhẹ đi nhiều năm.
Không để đứa lớn đón em như một việc mặc định nếu con chưa đủ tuổi điều khiển phương tiện chở người, hoặc nếu điều đó lấy hết thời gian của con. Nhờ đứa lớn giúp đôi khi là tốt, nhưng trông em không phải là việc của con mỗi ngày.
Hai lịch họp, hai nhóm lớp, hai mùa thi
Ngoài đưa đón, hai trường còn nhân đôi phần việc theo dõi:
- Một lịch chung duy nhất cho cả hai con, mỗi con một màu. Họp phụ huynh, ngày nghỉ, hạn nộp giấy, ngày kiểm tra đều ghi vào đó.
- Chia người theo dõi nhóm lớp: ai lo tuyến nào thì theo dõi nhóm lớp bên đó và chuyển những gì cần làm lên lịch chung.
- Họp phụ huynh trùng ngày: mỗi người đi một bên. Đây là lúc chia tuyến phát huy tác dụng, vì mỗi người đã quen trường của mình.
- Mùa kiểm tra của đứa lớn thường cần nhà yên tĩnh hơn: có thể nhờ ông bà đón đứa nhỏ đi chơi vài buổi tối.
Buổi tối: hai đứa, hai nhịp
Con nhỏ về nhà muốn chơi, muốn được ôm, ngủ sớm. Con lớn cần chỗ yên tĩnh để học, ngủ muộn hơn. Trong nhà ống chật, hai nhịp đó dễ đụng nhau.
- Chia chỗ: chỗ học của đứa lớn ở tầng hoặc phòng khác chỗ chơi của đứa nhỏ, xa cầu thang nếu được.
- Chia người: một người lớn ở với đứa nhỏ (tắm, chơi, đọc truyện, ru ngủ), người kia ở gần đứa lớn để con có chỗ hỏi khi cần.
- Chia giờ: một khung giờ yên khi đứa nhỏ đã ngủ, đứa lớn học những phần khó nhất.
- Thời gian riêng với từng đứa: mười lăm phút mỗi tối hoặc vài buổi mỗi tuần, một người lớn ở riêng với một con. Đứa lớn hay bị quên vì "đã lớn rồi", trong khi con cũng cần được để ý.
Khi lịch vỡ: phương án dự phòng
Con nhỏ ốm phải nghỉ, người đón kẹt việc, trời mưa ngập đường, một trường cho nghỉ đột xuất. Với hai trường, khả năng có ngày vỡ lịch cao hơn hẳn. Nên chuẩn bị sẵn:
- Danh sách người đón thay cho từng trường, đã đăng ký với cô nếu trường yêu cầu.
- Quy tắc cho đứa lớn khi không có ai đón: chờ ở đâu, gọi cho ai.
- Ai ở nhà khi một đứa ốm: chia lượt giữa bố mẹ, ông bà, không mặc định một người.
- Một nhóm tin nhắn riêng của người lớn trong nhà để báo nhanh khi đổi lịch.
Xem lại lịch sau tháng đầu và mỗi học kỳ
Bảng tuần vẽ trong tháng Tám hiếm khi đúng nguyên đến tháng Mười. Trường đổi thời khoá biểu, con lớn thêm buổi học chiều, đứa nhỏ chuyển lớp, người lớn đổi ca làm. Nhiều nhà thấy có ích khi hẹn nhau một buổi tối cuối tháng Chín để ngồi lại mười lăm phút với ba câu hỏi: lượt nào tuần qua hay bị trễ, ai đang gánh nhiều hơn, có chuyến nào bỏ được không. Rồi lặp lại đầu học kỳ hai. Hỏi cả hai con: đứa lớn có phải chờ lâu ở cổng trường không, đứa nhỏ có bị đón muộn nhất lớp không. Những điều trẻ kể thường chỉ ra đúng chỗ lịch đang hỏng mà người lớn bận rộn không nhìn thấy.
Câu hỏi thường gặp
Hai con học hai trường thì đưa đón thế nào?
Vẽ bảng tuần ghi giờ và địa điểm của từng lượt đưa đón, rồi chia mỗi người lớn phụ trách một tuyến cố định theo hướng đi làm. Giảm bớt chuyến bằng xe đưa đón của trường, bán trú, ghép lượt với nhà bạn hoặc cho con lớn tự đi dần khi đủ chín chắn.
Có nên để con lớn đón em hằng ngày không?
Không nên coi đó là việc mặc định của con lớn. Con có lịch học và nhu cầu riêng, và có những quy định về độ tuổi điều khiển phương tiện chở người. Thỉnh thoảng nhờ con giúp thì được, nhưng trách nhiệm đưa đón chính vẫn là của người lớn.
Họp phụ huynh hai con trùng ngày thì làm sao?
Bố mẹ mỗi người đi một bên, tốt nhất theo tuyến mỗi người đang phụ trách để đã quen trường và giáo viên. Nếu chỉ một người đi được, xin gặp riêng giáo viên bên còn lại vào hôm khác hoặc nhờ ông bà dự thay với câu hỏi chuẩn bị sẵn.
Nhà chật, hai con khác tuổi học bài buổi tối thế nào?
Chia chỗ học của con lớn xa chỗ chơi của con nhỏ, mỗi người lớn ở với một con, và đặt một khung giờ yên khi con nhỏ đã ngủ để con lớn học phần khó. Dành thời gian riêng cho từng đứa để không con nào thấy bị quên.
Nên chọn trường cho con thứ hai gần trường anh chị không?
Nếu có lựa chọn và trường đó hợp với con, chọn trường gần hoặc cùng tuyến với trường của anh chị giúp giảm đáng kể việc đưa đón trong nhiều năm. Đây là một tiêu chí đáng đặt lên bàn cân cùng những điều khác khi chọn trường.
