Lịch chung của gia đình: ghi gì, đặt ở đâu để không ai quên việc

Lịch chung của gia đình là một chỗ duy nhất ghi mọi việc có hẹn giờ của cả nhà: ai đưa đón con ngày nào, lịch tiêm, họp phụ huynh, ngày giỗ, hạn đóng tiền, sinh nhật, chuyến công tác. Nó có thể là tờ lịch giấy dán tủ lạnh, tấm bảng ở chân cầu thang hay một lịch dùng chung trên điện thoại. Quan trọng không phải là loại lịch, mà là cả nhà cùng ghi vào một chỗ và cùng nhìn vào chỗ đó.

Vì sao cần một lịch chung

Trong nhiều gia đình, lịch nằm trong đầu một người, thường là người lo việc nhà nhiều nhất. Người đó nhớ ngày tiêm của con út, ngày họp phụ huynh của con lớn, ngày giỗ bên nội, ngày hết hạn bảo hiểm xe. Cách này chạy được, cho đến khi người đó ốm, đi công tác, hoặc đơn giản là mệt. Gánh nặng "phải nhớ hết" là một loại việc nhà vô hình, ít ai nhìn thấy nhưng rất tốn sức.

Lịch chung chuyển việc nhớ ra giấy hoặc ra màn hình, để ai trong nhà cũng biết hôm nay có gì và ai phụ trách. Nó không thay việc bàn bạc, nhưng giảm hẳn những câu "sao không ai nói với anh", "em tưởng mẹ đón".

Lịch giấy hay lịch điện thoại

Nhiều nhà dùng cả hai: lịch giấy cho nhịp tuần (ai đưa đón, lịch học thêm, lịch trực việc nhà) để trẻ và ông bà nhìn thấy, và lịch điện thoại dùng chung giữa các người lớn cho những hẹn có giờ cụ thể, cần nhắc trước. Điều cần tránh là có hai lịch mà thông tin không khớp nhau.

Ghi những gì vào lịch

Lịch chung chỉ nên chứa những việc ảnh hưởng đến người khác trong nhà hoặc cần người khác giúp. Lịch họp riêng của từng người không cần đưa vào, trừ khi nó làm thay đổi việc đưa đón hay bữa cơm.

Việc lặp lại hằng tuần

• Ai đưa, ai đón con từng ngày.
• Lịch học thêm, học năng khiếu, bơi lội của các con.
• Ngày thu gom rác, ngày đổ rác tái chế nếu khu phố có lịch riêng.
• Những ca trực, ca đêm của người lớn làm ca.

Việc theo tháng, theo năm

• Sức khoẻ: lịch tiêm chủng của trẻ (theo sổ tiêm chủng hoặc thông tin từ cơ sở tiêm), lịch tái khám, lịch khám răng, lịch lấy thuốc định kỳ của ông bà.
• Trường lớp: họp phụ huynh, ngày nghỉ lễ, ngày thi, hạn nộp hồ sơ, hạn đóng học phí.
• Tiền nong: hạn thanh toán hoá đơn điện, nước, internet; ngày đóng tiền nhà nếu ở thuê; hạn bảo hiểm.
• Giấy tờ: hạn đăng kiểm ô tô, hạn đổi giấy tờ có thời hạn, hạn hộ chiếu nếu sắp đi xa.
• Họ hàng: ngày giỗ (ghi cả ngày âm lẫn ngày dương của năm đó), sinh nhật, đám cưới đã nhận thiệp.
• Đi xa: chuyến công tác, chuyến về quê, kỳ nghỉ.

Ngày giỗ tính theo âm lịch nên mỗi năm rơi vào một ngày dương khác nhau. Đầu năm, nên dò lịch và ghi sẵn ngày dương của cả năm vào lịch chung để khỏi bị bất ngờ.

Đặt lịch ở đâu và trình bày ra sao

Lịch giấy chỉ có tác dụng nếu nó nằm ở nơi ai cũng đi qua mỗi ngày: cửa tủ lạnh, cạnh cửa ra vào, chân cầu thang tầng trệt. Đừng treo trong phòng ngủ của bố mẹ hay góc khuất.

Vài cách trình bày dễ đọc:

• Mỗi người một màu: bút hoặc nhãn dán màu riêng cho từng thành viên. Liếc qua là biết tuần này ai bận nhất.
• Dạng tuần cho việc hằng ngày, dạng tháng cho hẹn lớn: một bảng tuần ở trên, một tờ lịch tháng ở dưới.
• Biểu tượng cho trẻ chưa biết đọc: hình cái cặp cho ngày đi học, hình bể bơi cho ngày học bơi, hình ông bà cho ngày về quê. Trẻ biết trước lịch sẽ bớt lo và bớt hỏi đi hỏi lại.
• Ghi tên người phụ trách cạnh mỗi việc, không chỉ ghi việc. "Họp phụ huynh 19h" chưa đủ; phải là "Họp phụ huynh 19h — bố đi".

Mười phút mỗi tuần để lịch sống

Lịch chỉ có ích khi được cập nhật. Cách giữ đơn giản nhất là một buổi ngồi ngắn mỗi tuần, ví dụ tối Chủ nhật sau bữa cơm:

1. Mỗi người lớn đọc lịch làm việc tuần tới của mình, báo ngày nào về muộn, ngày nào đi xa.
2. Xem lịch của các con: học thêm, kiểm tra, sự kiện ở trường.
3. Phân công đưa đón, chia việc cho những ngày đặc biệt.
4. Ghi những hẹn mới nhận trong tuần (thiệp cưới, lịch khám) vào lịch.
5. Xoá hoặc gạch những việc đã xong.

Cho con cùng tham gia từ khi biết đọc. Con tự ghi lịch kiểm tra, lịch sinh nhật bạn của mình vào lịch chung là bước đầu của việc tự quản thời gian.

Những lỗi hay gặp khiến lịch bị bỏ

Nhiều nhà hào hứng làm lịch chung được vài tuần rồi bỏ. Nguyên nhân thường lặp lại:

• Chỉ một người ghi: nếu người lớn kia không bao giờ cầm bút, lịch lại thành "lịch của một người", gánh nặng nhớ vẫn nằm nguyên chỗ cũ. Mỗi người tự ghi hẹn của mình.
• Ghi quá nhiều: chi tiết từng bữa ăn, từng việc lặt vặt làm lịch rối, không ai muốn đọc. Chỉ ghi việc có giờ hẹn hoặc cần người khác biết.
• Hai lịch không khớp: lịch giấy ghi một đằng, điện thoại một nẻo. Chọn một nơi làm gốc, nơi kia chỉ chép lại.
• Không ai xem: lịch treo chỗ khuất, hoặc không có buổi xem lại hằng tuần. Lịch không được nhìn sẽ chết rất nhanh.
• Dùng lịch để trách nhau: "đã ghi rồi mà còn quên" biến lịch thành bằng chứng buộc tội. Lịch là công cụ nhắc, không phải biên bản.

Lịch chung và chia việc công bằng

Một lợi ích ít người để ý: khi mọi việc được ghi ra, ai làm bao nhiêu hiện rõ trên giấy. Nếu tháng nào cũng chỉ một màu bút phủ kín các ô đưa đón, họp phụ huynh, đưa con đi tiêm, đó là lúc cả nhà nên bàn lại cách chia. Lịch chung không phán ai đúng sai, nó chỉ cho mọi người cùng nhìn thấy một bức tranh.

Nhà nhiều thế hệ cũng nên ghi phần việc ông bà đang giúp, như đón cháu ngày nào, để con cháu thấy và cảm ơn đúng chỗ, cũng như biết khi nào ông bà cần được nghỉ.