Bluey là phim hoạt hình Úc về gia đình chó Heeler gồm bố Bandit, mẹ Chilli và hai chị em Bluey, Bingo, sống trong một căn nhà gỗ kiểu Queensland ở thành phố Brisbane. Phim được nhiều cha mẹ xem cùng con vì nó cho thấy những cách rất đời thường để bố mẹ chơi với con ngay trong nhà, kể cả khi đang mệt. Mỗi tập chỉ khoảng bảy phút, và gần như tập nào cũng diễn ra quanh căn nhà, sân sau và khu phố.
Bluey là phim gì, của ai
Bluey do Joe Brumm sáng tạo, xưởng Ludo Studio ở Brisbane sản xuất, ra mắt trên kênh thiếu nhi ABC Kids của Úc từ năm 2018, hợp tác với BBC Studios để phát hành ra thế giới. Nhân vật là những chú chó giống chăn gia súc Úc: Bluey thuộc giống Blue Heeler lông xanh, em gái Bingo lông đỏ. Phim nhanh chóng trở thành một trong những phim hoạt hình thiếu nhi được xem nhiều nhất thế giới, và được cả người lớn theo dõi, điều hiếm thấy với phim cho lứa tuổi mẫu giáo.
Lý do người lớn thích xem nằm ở chỗ phim nói về chính họ: những ông bố bà mẹ phải nấu cơm, dọn nhà, đi làm, và vẫn bị con kéo vào một cuộc chơi giả vờ lúc bảy giờ tối.
Căn nhà nhà Heeler: nhà sàn gỗ Queensland
Nhà của Bluey được vẽ theo kiểu "Queenslander", một kiểu nhà gỗ đặc trưng của bang Queensland nóng ẩm: nhà dựng trên cột cao, có hiên rộng bao quanh, mái tôn, cửa sổ lớn. Kiểu nhà này có lý do khí hậu khá giống những gì người Việt biết về nhà sàn và nhà nhiệt đới:
- Nhà kê cao cho gió lùa bên dưới, tránh ẩm và ngập.
- Hiên rộng che nắng cho tường và cửa, thành chỗ ngồi chơi mát buổi chiều.
- Cửa sổ lớn, trần cao cho thông gió, ít phải bật máy lạnh.
Trong phim, mỗi phần của căn nhà đều thành chỗ chơi: phòng khách thành sàn nhảy, cầu thang thành núi, bàn ăn thành quầy hàng, gầm nhà và sân sau có bãi cỏ và cây xoài. Nhà không rộng, đồ đạc không đắt tiền, nhưng mọi góc đều được dùng.
Bố mẹ trong Bluey: mệt mà vẫn chơi
Bandit làm nhà khảo cổ, Chilli làm việc ở bộ phận an ninh sân bay. Cả hai đều đi làm, cùng chia việc nhà và trông con. Đây là điểm nhiều cha mẹ Việt thấy dễ chịu: phim không mặc định mẹ nấu, bố chơi. Có tập bố nấu bữa tối, có tập mẹ dẫn con ra công viên, có tập cả hai cùng nằm bẹp trên sofa vì quá mệt.
Những cách chơi trong nhà mà phim gợi ý
| Kiểu chơi trong phim | Cần gì | Trẻ được gì |
|---|---|---|
| Đập bóng bay không cho chạm đất (tập Keepy Uppy) | Một quả bóng bay, phòng khách dọn chỗ | Vận động, phối hợp, cười nhiều |
| Nhập vai bác sĩ, người bán hàng, thợ làm tóc | Vài món đồ trong nhà làm đạo cụ | Tưởng tượng, tập nói, hiểu việc của người lớn |
| "Đóng băng" người khác bằng một món đồ phép thuật giả vờ | Không cần gì | Học luật chơi, học đổi lượt, học chịu thua |
| Bố mẹ làm "đồ vật": ngựa, ghế, cầu trượt | Sức của bố mẹ | Gần gũi cơ thể, cảm giác được đón nhận |
| Chơi giả vờ khi đang làm việc nhà (dọn đồ chơi thành cuộc đua) | Việc nhà cần làm sẵn | Việc nhà nhẹ đi, trẻ tham gia tự nguyện |
Điều phim làm khéo là cho thấy bố mẹ chơi theo luật của con. Bluey và Bingo đặt luật, bố mẹ chấp nhận đóng vai, kể cả vai bị thua, bị "đóng băng", bị làm ngựa. Các nhà tâm lý trẻ em hay nói tới kiểu chơi do trẻ dẫn dắt này như một cách giúp trẻ tự tin và học điều tiết cảm xúc.
Nhịp sinh hoạt gia đình qua các tập phim
Nhiều tập Bluey thật ra là những lát cắt nhịp ngày của một gia đình có con nhỏ:
- Buổi sáng vội vã: tìm giày, tìm túi, ra xe đi học, đi làm.
- Bữa ăn: những màn mặc cả để con ăn hết rau, hay chơi giả vờ nhà hàng để con chịu ngồi vào bàn.
- Giờ tắm và giờ ngủ: những tập về chuyện đi ngủ, sợ bóng tối, đòi kể thêm một chuyện, rất quen với mọi nhà có con nhỏ.
- Ngày nghỉ: đi công viên, ra biển, sang nhà ông bà, có lúc chỉ ở nhà dọn dẹp.
- Thăm họ hàng: ông nội, bà ngoại, các cô chú và em họ thỉnh thoảng xuất hiện, mỗi người một tính.
Một số tập được người lớn nhắc nhiều vì chạm tới chuyện nuôi con: tập Sleepytime kể giấc mơ của Bingo trong đêm và sự hiện diện lặng lẽ của người mẹ; tập Baby Race nói về áp lực so sánh con mình với con nhà khác. Không tập nào giảng đạo lý; người xem tự rút ra.
Khi căn nhà sắp bị bán: tập phim dài The Sign
Năm 2024, Bluey phát sóng một tập dài khoảng gần nửa tiếng tên The Sign. Một trong những mạch chính của tập là việc gia đình Heeler định bán căn nhà để chuyển tới thành phố khác vì công việc của bố. Tấm biển rao bán dựng trước sân trở thành nỗi lo của Bluey: rời căn nhà là rời sân sau, rời bạn bè, rời mọi góc chơi quen.
Không cần kể kết thúc, chỉ cần thấy rằng phim đặt căn nhà vào đúng vị trí của nó trong mắt trẻ con: không phải tài sản, mà là nơi chứa mọi ký ức. Với những gia đình sắp chuyển nhà, tập này là cái cớ để nói chuyện với con: con lo gì, con muốn mang theo gì, con muốn tạm biệt góc nào.
Có nên lo "chuẩn Bandit" không
Không ít phụ huynh, nhất là các ông bố, đùa rằng Bandit đặt ra một chuẩn quá cao: lúc nào cũng sẵn sàng chơi, sáng tạo, kiên nhẫn. Cần nhớ đó là phim. Bản thân phim cũng cho thấy Bandit có lúc lười, có lúc cáu, có lúc nằm dài xem thể thao, có lúc chơi gian để được nghỉ. Thông điệp không phải là "phải chơi với con suốt" mà là "những phút chơi thật lòng, dù ngắn, có giá trị".
Với gia đình bận rộn ở phố, vài con số thực tế để tự đặt cho mình: mười lăm phút chơi trước giờ ăn tối, một buổi cuối tuần không điện thoại, một việc nhà làm cùng con thay vì làm hộ con.
Góc nhìn hôm nay: xem Bluey cùng con thế nào
- Xem cùng, không chỉ bật cho con xem. Mỗi tập ngắn, xem xong hỏi con một câu: "Nếu là Bluey, con sẽ làm gì?"
- Chọn một kiểu chơi trong tập để làm thử ngay trong phòng khách. Bóng bay là thứ rẻ và an toàn nhất, nhớ dọn đồ dễ vỡ, để mắt tới trẻ nhỏ vì bóng bay vỡ có thể gây hóc.
- Cho con đặt luật một lần mỗi ngày, bố mẹ chỉ đóng vai.
- Giữ giờ màn hình hợp tuổi. Phim hay vẫn là màn hình; các khuyến nghị về trẻ nhỏ như của Tổ chức Y tế Thế giới đều khuyên hạn chế thời gian xem với trẻ dưới năm tuổi. Vài tập ngắn rồi tắt tivi đi chơi thật.
Câu hỏi thường gặp
Bluey là phim của nước nào?
Bluey là phim hoạt hình của Úc, do Joe Brumm sáng tạo và xưởng Ludo Studio ở Brisbane sản xuất. Phim ra mắt trên kênh ABC Kids năm 2018 và được BBC Studios phát hành ra thế giới.
Bluey là giống chó gì?
Bluey là chó chăn gia súc Úc giống Blue Heeler lông xanh. Em gái Bingo cùng giống nhưng lông màu đỏ, kiểu thường gọi là Red Heeler.
Vì sao bố mẹ thích xem Bluey?
Phim cho thấy những ông bố bà mẹ bình thường vừa đi làm, vừa lo việc nhà, vẫn dành thời gian chơi với con theo cách rất đơn giản. Nhiều tình huống trong phim giống hệt chuyện trong nhà có con nhỏ, nên người lớn xem cũng thấy mình trong đó.
Nhà của Bluey là kiểu nhà gì?
Nhà nhà Heeler là kiểu nhà gỗ Queenslander của Úc: dựng trên cột cao, có hiên rộng, cửa sổ lớn, hợp với khí hậu nóng ẩm. Trong phim, sân sau và mọi góc nhà đều trở thành chỗ chơi.
Bluey hợp với trẻ mấy tuổi?
Phim làm cho lứa tuổi mẫu giáo và đầu tiểu học, nhưng cả nhà xem cùng được. Mỗi tập khoảng bảy phút, dễ kiểm soát giờ màn hình cho trẻ nhỏ.
