Khi con tan học lúc khoảng 16 giờ 30 còn bố mẹ 17 giờ 30 mới rời chỗ làm, nhà nào cũng phải lấp một khoảng trống chừng một đến hai tiếng mỗi ngày. Không có cách nào hợp cho mọi nhà; cách bền là ghép hai, ba phương án lại với nhau (trông muộn ở trường, ông bà, đổi ca giữa vợ chồng, nhóm phụ huynh đón chung), ghi rõ ai lo ngày nào và luôn có một người dự phòng mà nhà trường đã biết mặt.
Khoảng trống chiều thật ra dài bao nhiêu
Trước khi bàn phương án, cả nhà nên ngồi tính đúng con số của mình thay vì nói chung chung "chiều không ai đón". Lấy một tờ giấy, ghi ba mốc cho từng ngày trong tuần:
- Giờ con ra cổng: mầm non và tiểu học học hai buổi thường trả trẻ vào cuối chiều, nhưng mỗi trường một giờ, có hôm tan sớm vì họp hội đồng, có lớp năng khiếu kéo dài. Hỏi giáo viên chủ nhiệm lịch cụ thể từng thứ.
- Giờ sớm nhất bố, mẹ có thể có mặt ở cổng trường: không phải giờ tan làm, mà là giờ tan làm cộng thời gian đi đường lúc cao điểm. Ai từng đi giờ đó sẽ biết mười lăm phút trên bản đồ có thể thành bốn mươi phút ngoài đường.
- Giờ trường hoặc lớp trông muộn đóng cửa, nếu có.
Hiệu số giữa mốc thứ nhất và mốc thứ hai là khoảng trống thật. Nhiều nhà làm xong bảng này mới thấy vấn đề không nằm ở mọi ngày, mà chỉ ở hai, ba ngày cả hai người cùng bận. Biết vậy thì không phải thuê hẳn một người cho cả tuần.
Năm phương án hay gặp và điểm cần biết của từng cái
| Phương án | Hợp khi | Điểm cần lưu ý |
|---|---|---|
| Trông muộn, câu lạc bộ sau giờ học tại trường | Trường có tổ chức, con quen trường | Hỏi rõ giờ đóng cửa, ai trông, trẻ làm gì trong giờ đó; đón trễ nhiều lần là làm khó giáo viên |
| Ông bà đón | Ông bà ở gần, còn khoẻ, sẵn lòng | Quãng đường, thời tiết, xe cộ giờ tan tầm; ông bà cũng cần ngày nghỉ |
| Vợ chồng đổi ca | Một người có giờ làm linh hoạt hoặc làm gần trường | Phải bàn với chỗ làm; tránh để một người gánh cả tuần |
| Nhóm phụ huynh đón chung | Có hai, ba nhà cùng lớp, cùng hướng về | Thống nhất an toàn khi chở con nhà khác; báo trường danh sách người đón |
| Thuê người đón, trông đến khi bố mẹ về | Khoảng trống dài, nhiều ngày trong tuần | Thoả thuận rõ việc, giờ, cách liên lạc; giới thiệu với trường và với con trước |
Phương án "con tự về nhà" chỉ nên tính khi con đủ lớn, đường ngắn và an toàn, và đã tập nhiều lần có người đi kèm. Đó là một quyết định riêng, cần bàn kỹ hơn nhiều so với chuyện ai đón hôm nào.
Ghép phương án theo từng ngày, không theo cả tuần
Một lịch tuần thực tế của nhà hai vợ chồng cùng đi làm có thể trông như sau: thứ Hai và thứ Năm bố xin về sớm vì công ty cho đổi giờ; thứ Ba ông bà đón; thứ Tư con ở câu lạc bộ cờ của trường đến 17 giờ 30, mẹ đón trên đường về; thứ Sáu luân phiên với nhà bạn cùng lớp. Không ai phải xin về sớm cả tuần, ông bà chỉ vất vả một buổi.
Cách ghép này có ba nguyên tắc:
- Mỗi ngày có một người chính và một người dự phòng. Người dự phòng là người nhận cuộc gọi khi người chính kẹt xe, đột xuất họp, ốm.
- Ghi ra chỗ cả nhà cùng thấy. Lịch dán tủ lạnh hoặc lịch chung trên điện thoại. Lịch nằm trong đầu một người là lịch dễ đổ.
- Chốt lại theo học kỳ. Thời khoá biểu của con đổi, ca làm của bố mẹ đổi, nên mỗi đầu kỳ ngồi lại mười lăm phút xem lịch cũ còn hợp không.
Bàn với chỗ làm thế nào cho dễ được đồng ý
Nhiều công ty sẵn lòng cho đổi giờ vào làm sớm để về sớm, hoặc làm từ xa một buổi chiều, nếu người lao động đưa ra đề xuất cụ thể thay vì than "nhà em không ai đón con". Một đề xuất dễ được nghe thường có:
- Ngày nào, khung giờ nào cần thay đổi, trong bao lâu (ví dụ cả học kỳ này).
- Bù lại thế nào: vào sớm hơn, xử lý việc buổi tối, không ảnh hưởng các cuộc họp cố định.
- Thử trong một tháng rồi cùng xem lại.
Nên để cả hai vợ chồng cùng thử hỏi chỗ làm của mình. Thói quen mặc định "mẹ xin về sớm" khiến một người chịu thiệt thòi lâu dài trong công việc, trong khi nhiều khi chỗ làm của người bố lại linh hoạt hơn.
Những việc phải làm với nhà trường
Trường là nơi giữ con trong lúc chờ, nên phải nắm thông tin đầy đủ:
- Danh sách người được đón con: họ tên, quan hệ, số điện thoại. Có người mới (người đón thuê, phụ huynh nhà bạn) thì báo cô giáo trước, tốt nhất là dẫn đến giới thiệu một lần.
- Cách báo khi đổi người đón đột xuất: nhắn vào nhóm lớp hay gọi riêng cho cô, gọi trước giờ nào.
- Quy định đón trễ: trường xử lý thế nào nếu quá giờ mà chưa có người đón. Đừng để con là đứa cuối cùng ngồi với bác bảo vệ nhiều tuần liền rồi mới biết.
Với con, nên dặn một quy tắc đơn giản: chỉ về với người có trong danh sách bố mẹ đã nói trước. Ai khác đến, dù nói là "bố mẹ nhờ", con vẫn ở lại với cô và đợi.
Khi khoảng trống đến từ chính lúc con ở nhà
Có nhà đón được con đúng giờ nhờ ông bà, nhưng sau đó bố mẹ vẫn chưa về đến tận 19 giờ. Lúc này cần nghĩ đến chất lượng của hai tiếng ấy chứ không chỉ chuyện có người trông:
- Bữa phụ: con về là đói. Để sẵn trái cây, sữa, bánh ở chỗ ông bà hoặc người trông dễ lấy.
- Việc nên làm trong lúc chờ: tắm, chơi ngoài sân, đọc sách, làm phần bài dễ. Thống nhất với người trông để tivi, điện thoại không chiếm cả hai tiếng.
- Một cuộc gọi ngắn: bố hoặc mẹ gọi hai, ba phút lúc nghỉ giữa giờ, hỏi con một chuyện ở trường. Trẻ biết bố mẹ nhớ đến mình trong ngày.
Quãng chiều tối khi cả nhà cùng về thường là lúc căng nhất trong ngày; nếu hai tiếng chờ đã được lo bữa phụ và tắm rửa, giờ bố mẹ về sẽ nhẹ hơn hẳn.
Dấu hiệu phương án đang có vấn đề
Lịch đón có thể chạy được vài tháng rồi mỏi dần. Nên xem lại khi thấy:
- Một người liên tục xin lỗi vì đến muộn, hoặc chỗ làm bắt đầu nhắc nhở.
- Ông bà mệt, ngại nói ra nhưng hay đau lưng, hay quên giờ.
- Con hay than, không muốn ở lại trông muộn, hoặc về nhà cáu bẳn hơn hẳn.
- Nhà bạn đón chung bắt đầu gánh nhiều hơn phần mình.
Không cần đợi vỡ rồi mới sửa. Một cuộc nói chuyện sớm, đổi một ngày trong tuần, thường đủ để lịch chạy tiếp.
Câu hỏi thường gặp
Con tan học sớm mà bố mẹ chưa tan làm thì nên làm gì?
Tính đúng khoảng trống từng ngày trong tuần, rồi ghép nhiều phương án: trông muộn ở trường, ông bà, vợ chồng đổi ca, nhóm phụ huynh đón chung hoặc thuê người đón. Mỗi ngày nên có một người chính và một người dự phòng.
Nhờ phụ huynh khác đón con giúp có cần báo trường không?
Có. Báo cô giáo họ tên, số điện thoại người đón và nên dẫn đến giới thiệu một lần. Đồng thời dặn con chỉ về với người đã có trong danh sách bố mẹ nói trước.
Có nên xin công ty cho về sớm để đón con không?
Nên hỏi, kèm đề xuất cụ thể: ngày nào, giờ nào, bù lại bằng cách vào sớm hay xử lý việc buổi tối, thử trong một tháng. Cả hai vợ chồng cùng hỏi chỗ làm của mình thì gánh không dồn vào một người.
Đón con trễ thường xuyên có sao không?
Trẻ là đứa cuối cùng ngồi đợi nhiều ngày liền dễ buồn và lo, còn giáo viên phải ở lại ngoài giờ. Nếu trễ là chuyện thường xuyên thì đó là dấu hiệu cần đổi phương án, không phải cố chạy nhanh hơn.
Ông bà đón cháu mỗi ngày có quá sức không?
Tuỳ sức khoẻ, quãng đường và thời tiết. Nên để ông bà đón vài ngày trong tuần thay vì cả tuần, và để ý dấu hiệu mệt mà ông bà ngại nói ra.
